Sztafeta Nici

„Sztafeta Nici” to ogólnopolski eksperyment społeczny, prowadzony wspólnie przez Kreatorów Rzeczywistości z Kleszczel na Podlasiu i Stowarzyszenie „Srebrne Nici” z Pszowa na Śląsku.

Jego sercem jest zwykły zeszyt: Kronika, która wędruje między organizacjami pozarządowymi. Nie jedzie pocztą, kurierem ani do paczkomatu. Może przemieszczać się wyłącznie dzięki ludziom, którzy zechcą się spotkać, poznać i przekazać ją dalej.

Punkt początkowy to Kleszczele, cel to Pszów. Drogi między nimi nikt wcześniej nie wyznaczył. Tworzą ją kolejne fundacje, stowarzyszenia i koła, które przyjmują Kronikę, zostawiają w niej swój ślad i same wybierają następny przystanek.

Pomysł na Wędrującą Kronikę wyszedł od Krystyny Kułakowskiej z Kreatorów Rzeczywistości. Nasze stowarzyszenie włączyło się w jego rozwinięcie i realizację. Tak powstała wspólna inicjatywa łącząca dwa odległe miejsca.

Od początku nie chodziło o samo przewiezienie zeszytu z punktu do punktu. Najważniejsze okazało się pytanie, na które nie znaliśmy odpowiedzi.

Każda z tych organizacji przyjęła Kronikę osobiście, zostawiła w niej swój ślad i sama znalazła następną. Bez nich Kronika nie ruszyłaby się z miejsca.

Trasa nie jest linią prostą. Sokołów Podlaski gościł Kronikę cztery razy, Oleśnica trzy, Drohiczyn dwa. Zdarzyło się też, że jedno koło gospodyń miało ją dwukrotnie, z inną organizacją pomiędzy. Kronika pokonała już około 630 kilometrów, choć z Kleszczel do Kluczborka w linii prostej jest niecałe 400.

Najkrótsze przekazanie odbyło się w jednym budynku: dwie organizacje z tego samego adresu w Warszawie podały Kronikę z ręki do ręki, nie wychodząc na ulicę. Najdłuższy skok miał 275 kilometrów, z Warszawy do Opola: ktoś po prostu jechał w tamtą stronę.

Postoje trwały od jednego dnia do pięćdziesięciu, licząc te etapy, o których wiemy. To nie jest wyścig i nikt nie mierzy tu czasu.

Kronikę nieśli bardzo różni ludzie. Cztery koła gospodyń wiejskich, dwie ochotnicze straże pożarne, dom kultury, środowiskowy dom samopomocy, lokalna grupa działania, organizacja turystyczna, fundacja edukacyjna, klub kobiet, kolektyw i organizacje znane w całej Polsce. Od stowarzyszenia z niewielkiej wsi po instytucje z Warszawy: na liście wszystkie zajmują tyle samo miejsca.

Z Kluczborka do Pszowa jest w linii prostej niecałe sto kilometrów. Ale jak dotąd Kronika ani razu nie wybrała linii prostej, więc kto wie, którędy pojedzie i przez ile jeszcze rąk przejdzie.

Kronika jest materialnym zapisem podróży. Każda organizacja, która ją przyjmuje, dostaje do dyspozycji jedną stronę i może na niej opowiedzieć o sobie: o swojej misji, o ludziach, o lokalnym przedsięwzięciu, o sukcesie albo o doświadczeniu, które może komuś pomóc.

Z każdym etapem robi się z tego coraz obszerniejsza opowieść o polskich organizacjach społecznych. Nie katalog instytucji i nie zbiór sprawozdań, tylko żywa historia ludzi, którzy działają lokalnie i potrafią dzielić się doświadczeniem.

Razem z Kroniką wędrują Skarby: drobne przedmioty i pamiątki, które każdy przystanek dokłada do zbioru. Kiedy paczka dotrze do Pszowa, będzie zawierała nie tylko zapis trasy, ale przede wszystkim ślady miejsc, przez które przeszła.

Każda organizacja, która osobiście odbierze Kronikę, staje się kolejnym Teleportem. Nazwa jest przewrotna, bo Kronika akurat teleportować się nie potrafi. Żeby pokonała następny odcinek, potrzebne są spotkanie, rozmowa i człowiek gotów wziąć za nią odpowiedzialność.

Teleport nie jest biernym przystankiem. Dopisuje własny fragment historii, dokłada Skarb, opowiada o swojej społeczności i sam znajduje organizację, której przekaże Kronikę dalej.